2026-2030
Βασικός σκοπός της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων (ΕΙΦΚΔ) του Πανεπιστημίου Αιγαίου είναι η προώθηση της ουσιαστικής ισότητας, της μη διάκρισης και της συμπερίληψης σε όλα τα επίπεδα οργάνωσης και λειτουργίας του Ιδρύματος και σε όλες τις διαδικασίες της ακαδημαϊκής ζωής, σύμφωνα με το ισχύον εθνικό και ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο (ενδεικτικά Ν. 4589/2019, άρθρο 33 · Ν. 4604/2019 · Ν. 4957/2022, άρθρο 218).
Η αποστολή της ΕΙΦΚΔ εξειδικεύεται και υλοποιείται μέσω του εγκεκριμένου Σχεδίου Δράσης για την Ισότητα των Φύλων του Πανεπιστημίου Αιγαίου για την περίοδο 2026–2030 (ΣΔΙΦ – Gender Equality Plan, GEP), το οποίο αποτελεί το βασικό στρατηγικό εργαλείο θεσμικών και οργανωσιακών αλλαγών για την προώθηση της έμφυλης ισότητας και την καταπολέμηση των διακρίσεων στο Ίδρυμα.
Γενικοί στόχοι
Οι γενικοί στόχοι της ΕΙΦΚΔ στο πλαίσιο του ΣΔΙΦ (GEP) 2026–2030 είναι:
- η υιοθέτηση, εφαρμογή, παρακολούθηση και αξιολόγηση ενδοπανεπιστημιακών στρατηγικών ισότητας και ίσων ευκαιριών,
- η οριζόντια ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου (gender mainstreaming) στο σύνολο των πολιτικών, διαδικασιών και δραστηριοτήτων του Πανεπιστημίου,
- η συμβολή στη διαμόρφωση μιας συμπεριληπτικής οργανωσιακής κουλτούρας, απαλλαγμένης από έμφυλα στερεότυπα, διακρίσεις και αποκλεισμούς,
- η πρόληψη και αποτελεσματική αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, της σεξουαλικής παρενόχλησης και κάθε μορφής διακριτικής μεταχείρισης.
Η ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου προϋποθέτει αλλαγές στο εσωτερικό περιβάλλον του Ιδρύματος και συνιστά μια μακροπρόθεσμη διαδικασία οργανωσιακής αναδιοργάνωσης, η οποία απαιτεί θεσμική δέσμευση, συνεχή εγρήγορση, διάθεση επαρκών πόρων και επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
Διαθεματική προσέγγιση
Όλοι οι στόχοι, οι άξονες και οι δράσεις του ΣΔΙΦ (GEP) 2026–2030 υλοποιούνται με διαθεματική προσέγγιση (intersectionality), αναγνωρίζοντας ότι οι έμφυλες ανισότητες δεν εκδηλώνονται μονοδιάστατα αλλά διασταυρώνονται με άλλους άξονες διάκρισης, όπως η ηλικία, η αναπηρία, η εθνοτική ή φυλετική καταγωγή, ο σεξουαλικός προσανατολισμός, η ταυτότητα και τα χαρακτηριστικά φύλου, η κοινωνική θέση, καθώς και η γεωγραφική και νησιωτική συνθήκη του Ιδρύματος.
Η διαθεματική αυτή προσέγγιση διασφαλίζει τη συνεχή ανατροφοδότηση του Σχεδίου και επιτρέπει την τεκμηριωμένη αναθεώρηση στόχων, δεικτών και δράσεων με βάση τα αποτελέσματα της παρακολούθησης και της αξιολόγησης.
Στρατηγικές κατευθύνσεις και παρεμβάσεις
Στο πλαίσιο του ΣΔΙΦ (GEP) 2026–2030, η ΕΙΦΚΔ εστιάζει σε παρεμβάσεις που καλύπτουν το σύνολο των θεματικών περιοχών του Horizon Europe και υλοποιούνται με διαθεματική προσέγγιση. Ειδικότερα, οι στρατηγικές κατευθύνσεις περιλαμβάνουν:
Α. Δεδομένα, τεκμηρίωση και παρακολούθηση
- Σύνταξη και τακτική επικαιροποίηση του Έμφυλου Χάρτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
- Ανάπτυξη, παρακολούθηση και αξιολόγηση δεικτών ισότητας (KPIs), σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές του Horizon Europe.
- Υποστήριξη της τεκμηριωμένης χάραξης πολιτικών ισότητας με βάση ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα.
Β. Εκπαίδευση, επιμόρφωση και ανάπτυξη δεξιοτήτων
- Επιμόρφωση διδακτικού, διοικητικού και φοιτητικού πληθυσμού σε θέματα φύλου, ισότητας και διαθεματικότητας.
- Επιμόρφωση σε θέματα υπέρβασης του γλωσσικού σεξισμού και προώθησης μη σεξιστικής, συμπεριληπτικής γλώσσας.
- Ανάπτυξη δεξιοτήτων για τη διαχείριση ζητημάτων έμφυλων διακρίσεων και έμφυλης βίας.
Γ. Οργανωσιακή κουλτούρα και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων
- Προώθηση της ισόρροπης συμμετοχής όλων των φύλων στα όργανα διοίκησης, στις επιτροπές και στις ομάδες εργασίας.
- Υποστήριξη παρεμβάσεων που ενισχύουν τη συμφιλίωση οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής.
- Δημιουργία και διαρκής επικαιροποίηση ειδικού χώρου για θέματα ισότητας και μη διάκρισης στην ιστοσελίδα του Ιδρύματος.
Δ. Έρευνα και διδασκαλία με έμφυλη διάσταση
- Ενσωμάτωση της έμφυλης διάστασης στην έρευνα και στα προγράμματα σπουδών, όπου αυτό είναι επιστημονικά συναφές.
- Υποστήριξη Π.Μ.Σ., διδακτορικών και μεταδιδακτορικών ερευνών σε θέματα φύλου.
- Διοργάνωση θερινών σχολείων, συνεδρίων, ημερίδων και ανάπτυξη ερευνητικής–εκδοτικής δραστηριότητας.
Ε. Πρόληψη και αντιμετώπιση διακρίσεων και έμφυλης βίας
- Λειτουργία της ΕΙΦΚΔ ως θεσμικά κατοχυρωμένου και λειτουργικά ανεξάρτητου μηχανισμού αναφορών.
- Καταγραφή και διαχείριση καταγγελιών με διασφάλιση εμπιστευτικότητας και προστασίας από αντίποινα.
- Παροχή υποστήριξης προς θύματα διακρίσεων και προώθηση δομών συμβουλευτικής.
ΣΤ. Δικτύωση, συνεργασίες και εξωστρέφεια
- Συνεργασία με άλλα Α.Ε.Ι., εθνικούς και διεθνείς φορείς ισότητας.
- Δικτύωση με οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών.
- Δράσεις δημοσιότητας και διάχυσης γνώσης.
Παρακολούθηση, αξιολόγηση και συμμόρφωση με Horizon Europe
Το ΣΔΙΦ (GEP) 2026–2030 υλοποιείται βάσει ενός κυκλικού και επαναληπτικού μοντέλου πέντε φάσεων: σχεδιασμός – υλοποίηση – παρακολούθηση – αξιολόγηση – αναθεώρηση.
Το Σχέδιο πληροί τις υποχρεωτικές προϋποθέσεις του Horizon Europe για τα Σχέδια Ισότητας των Φύλων, καθώς:
(α) αποτελεί δημόσιο και θεσμικά εγκεκριμένο έγγραφο, αναρτημένο στον επίσημο ιστότοπο του Ιδρύματος,
(β) προβλέπει τη διάθεση ανθρώπινων και οικονομικών πόρων για την υλοποίησή του,
(γ) στηρίζεται στη συστηματική συλλογή και παρακολούθηση δεδομένων με τη χρήση δεικτών (KPIs) και
(δ) περιλαμβάνει δράσεις εκπαίδευσης και ανάπτυξης δεξιοτήτων για όλα τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας.
Η ενεργός συμμετοχή της ακαδημαϊκής και φοιτητικής κοινότητας, καθώς και του διοικητικού προσωπικού, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική εφαρμογή του ΣΔΙΦ και τη διαμόρφωση μιας βιώσιμης κουλτούρας ισότητας, συμπερίληψης και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Τελικοί στόχοι της ΕΙΦΚΔ στο πλαίσιο του ΣΔΙΦ (GEP) 2026–2030
Οι βασικοί στόχοι της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων στο πλαίσιο του ΣΔΙΦ (GEP) 2026–2030 περιλαμβάνουν ιδίως:
- Την προώθηση της ουσιαστικής ισότητας και της μη διάκρισης σε όλες τις πτυχές της ακαδημαϊκής, ερευνητικής και διοικητικής λειτουργίας του Πανεπιστημίου.
- Την οριζόντια ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου (gender mainstreaming) στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την αξιολόγηση πολιτικών, διαδικασιών και πρακτικών του Ιδρύματος.
- Την υιοθέτηση και προώθηση μη σεξιστικής, συμπεριληπτικής γλώσσας σε διοικητικά, ακαδημαϊκά και θεσμικά κείμενα και στην εσωτερική και εξωτερική επικοινωνία του Πανεπιστημίου.
- Την εφαρμογή διαθεματικής προσέγγισης (intersectionality), αναγνωρίζοντας ότι οι έμφυλες ανισότητες διασταυρώνονται με άλλους άξονες διάκρισης, όπως η ηλικία, η αναπηρία, η εθνοτική ή φυλετική καταγωγή, ο σεξουαλικός προσανατολισμός, η ταυτότητα και τα χαρακτηριστικά φύλου, η κοινωνική θέση, καθώς και η γεωγραφική και νησιωτική συνθήκη.
- Την πρόληψη και αποτελεσματική αντιμετώπιση της έμφυλης βίας, της σεξουαλικής παρενόχλησης και κάθε μορφής παρενοχλητικής ή διακριτικής συμπεριφοράς, μέσω λειτουργικά ανεξάρτητων και διαφανών μηχανισμών αναφορών και προστασίας.
- Την ενίσχυση της ισόρροπης συμμετοχής όλων των φύλων στα όργανα διοίκησης, στις επιτροπές και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
- Την ενσωμάτωση της έμφυλης διάστασης στην έρευνα και τη διδασκαλία, όπου αυτό είναι επιστημονικά και θεματικά συναφές, καθώς και την υποστήριξη της ανάπτυξης σχετικών προγραμμάτων σπουδών και ερευνητικών δράσεων.
- Τη συστηματική συλλογή, ανάλυση και αξιοποίηση δεδομένων φύλου με διαθεματική προσέγγιση, με χρήση δεικτών και μηχανισμών παρακολούθησης και αξιολόγησης της προόδου, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, την αναπηρία, την ηλικία, την κοινωνική θέση και λοιπούς άξονες διάκρισης.
- Την ανάπτυξη δεξιοτήτων και τη συνεχή επιμόρφωση του διδακτικού, διοικητικού και φοιτητικού πληθυσμού σε θέματα ισότητας, φύλου, διαθεματικότητας, αναπηρίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
- Την καλλιέργεια συμπεριληπτικής και προσβάσιμης οργανωσιακής κουλτούρας, βασισμένης στον σεβασμό, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την ενεργό συμμετοχή της πανεπιστημιακής κοινότητας, με ιδιαίτερη μέριμνα για τα άτομα με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις.
2022-2025 (ΑΡΧΕΙΟ)
Βασικός σκοπός της Επιτροπής Ισότητας των Φύλων και Καταπολέμησης των Διακρίσεων του Πανεπιστημίου Αιγαίου είναι η προώθηση της ισότητας σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας και σε όλες τις διαδικασίες της ακαδημαϊκής ζωής (βλ. και Ν. 4589/2019, άρθρο 33 & Ν. 4957/2022, άρθρο 218).
Πιο συγκεκριμένοι στόχοι είναι η υιοθέτηση, εφαρμογή και παρακολούθηση-αξιολόγηση ενδοπανεπιστημιακών στρατηγικών ισότητας και ισότητας ευκαιριών, καθώς και η συμβολή στην ευρύτερη προσπάθεια αποτελεσματικής προώθησης της ενσωμάτωσης της αρχής της ισότητας σ’ όλες τις εκφάνσεις της ιδιωτικής και δημόσιας σφαίρας της ζωής. Σε αυτούς περιλαμβάνεται και η οριζόντια ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στο σύνολο των δραστηριοτήτων του Πανεπιστημίου και η αλλαγή της ενδοοργανωσιακής του προσέγγισης.
Η ένταξη της διάστασης του φύλου προϋποθέτει αλλαγές στο εσωτερικό περιβάλλον του Ιδρύματος. Η συγκεκριμένη διαδικασία εσωτερικής αναδιοργάνωσης απαιτεί χρόνο, συνεχή εγρήγορση, διάθεση πόρων και ανθρώπινο κεφάλαιο. Η ανάπτυξη δεξιοτήτων (π.χ. μέσω τακτικής επιμόρφωσης του ερευνητικού/επιστημονικού, διοικητικού προσωπικού, των φοιτητριών και των φοιτητών κ.λπ.) για την κατανόηση των θεμάτων ισότητας και φύλου και τη δραστηριοποίηση σε αυτό το πεδίο, η ισόρροπη συμμετοχή στα όργανα, στις επιτροπές και στις ομάδες εργασίας του Πανεπιστημίου, η διασφάλιση της μη χρήσης σεξιστικής γλώσσας στα κείμενα του, η δημιουργία ειδικού χώρου για θέματα ισότητας στην ιστοσελίδα του κρίνονται ως απαραίτητα, σε συνδυασμό πάντοτε με την κατανόηση του φύλου και των έμφυλων ανισοτήτων, την ισχυρή πρυτανική σχετική δέσμευση, τη γνώση των εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτικών ισότητας, την ένταξη της έμφυλης οπτικής στις καθημερινές διδακτικές, ερευνητικές και διοικητικές διαδικασίες, την ύπαρξη Δεδομένων και Συστημάτων, τη συνεργασία με την Κοινωνία των Πολιτών, τις γυναικείες και φεμινιστικές οργανώσεις, την αξιολόγηση κ.λπ. Ειδικότερα, οι υπηρεσίες και το προσωπικό τους είναι σημαντικό να αυξήσουν την ικανότητά τους στην αντιμετώπιση σχετικών θεμάτων ισότητας των φύλων (συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων και της έρευνας, των πόρων κ.λπ.) και να αποκτήσουν την κατάλληλη εμπειρογνωμοσύνη, απαραίτητη, μεταξύ των άλλων, σε προγράμματα και πολιτικές.
Οι στόχοι της Επιτροπής οι οποίες εστιάζουν σε παρεμβάσεις σε κάθε πεδίο που είναι δυνατό να επηρεάσει θετικά την έμφυλη ισότητα στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου (βλ. και απαιτήσεις των Ν. 4589/2019, 4604/2019 & Ν. 4957/2022), περιλαμβάνουν:
- Σύνταξη Έμφυλου Χάρτη του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
- Επιμόρφωση διδακτικού, διοικητικού και φοιτητικού πληθυσμού σε θέματα υπέρβασης του γλωσσικού σεξισμού.
- Επιμόρφωση διοικητικού, διδακτικού και φοιτητικού πληθυσμού σε θέματα φύλου.
- Καταγραφή αναφορών και καταγγελιών για διακριτική μεταχείριση ή παρενοχλητική συμπεριφορά (βλ. Ν. 4589/2019, άρ. 33 & Ν. 4957/2022, άρ. 218).
- Παροχή συνδρομής προς θύματα διακρίσεων όταν καταγγέλλουν διακριτική μεταχείριση. Με τον εσωτερικό Κανονισμό του Α.Ε.Ι. ρυθμίζονται ειδικότερα τα θέματα υποστήριξης των θυμάτων διακριτικής μεταχείρισης από την Επιτροπή (βλ. Ν. 4589/2019, άρ. 33 & Ν. 4957/2022, άρ. 218).
- Προώθηση δομών Συμβουλευτικής για το φοιτητικό πληθυσμό σε ζητήματα έμφυλων διακρίσεων, σεξουαλικής παρενόχλησης κ.λπ.
- Διαμόρφωση ολοκληρωμένου προγράμματος οριζόντιας ένταξης μαθημάτων φύλου στα Τμήματα όπου αυτά απουσιάζουν ή κρίνονται ανεπαρκή.
- Πραγματοποίηση θερινών σχολείων σε θέματα φύλου.
- Ένταξη θεμάτων φύλου σε έρευνες και δράσεις χρηματοδοτούμενες από το Ίδρυμα
- Υποστήριξη Τμημάτων στη διαδικασία υλοποίησης Π.Μ.Σ. και διδακτορικών διατριβών & μετα-διδακτορικών ερευνών σε θέματα φύλου με παροχή εμπειρογνωμοσύνης.
- Προκήρυξη ετήσιου διαγωνισμού συγγραφής καινοτόμας μελέτης σε θέματα φύλου μεταξύ των φοιτητών και φοιτητριών του Πανεπιστημίου.
- Διοργάνωση συνεδρίων και ημερίδων, με πρόσκληση ακαδημαϊκών, ερευνητών/τριών και άλλων ειδικών σε θέματα φύλου.
- Ανάπτυξη ερευνητικής-εκδοτικής δραστηριότητας είτε με τη μορφή άρθρων σε περιοδικά και συνέδρια, είτε με τη μορφή συλλογικών τόμων σε θέματα φύλου.
- Παροχή εμπειρογνωμοσύνης σε θέματα φύλου στις τοπικές κοινωνίες ειδικότερα και σε διάφορους φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό γενικότερα.
- Δράσεις δημοσιότητας (π.χ. παρουσίαση σε τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς, πραγματοποίηση διαλέξεων σε διάφορα ιδρύματα και φορείς).
- Προώθηση δομών συμφιλίωσης οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής μέσα στο ίδρυμα (π.χ. δημιουργία βρεφονηπιακών σταθμών για μέλη της Πανεπ. Κοινότητας), μέσα από ιδρυματική ή άλλη (π.χ. ΕΣΠΑ, Τ.Α.) χρηματοδότηση.
- Ανάπτυξη πρωτοκόλλων συνεργασίας με τις Επιτροπές Ισότητας των Φύλων διαφόρων Α.Ε.Ι. της χώρας.
- Ανάπτυξη πρωτοκόλλων συνεργασίας σε θέματα φύλου με τις Περιφερειακές και τις Δημοτικές επιτροπές ισότητας Β. και Ν. Αιγαίου.
- Ανάπτυξη πρωτοκόλλων συνεργασίας σε θέματα φύλου με την Γενική Γραμματεία Οικογενειακής Πολιτικής και Ισότητας των Φύλων (ΓΓΟΠΙΦ), το ΚΕΘΙ και το ΕΚΔΔΑ, καθώς και με το Υπουργείο Παιδείας και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
- Δικτύωση του Ιδρύματος με φορείς και δίκτυα που προωθούν δράσεις ισότητας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
- Δικτύωση του Ιδρύματος με Α.Ε.Ι και Ερευνητικά Κέντρα, εθνικά και διεθνή, με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη των Γυναικείων Σπουδών/Σπουδών Φύλου και τη συναφή βιβλιογραφία.
Εδώ παρατίθεται το προηγούμενο ιδρυματικό Σχέδιο Δράσης για την Ισότητα των Φύλων (ΣΔΙΦ) του Πανεπιστημίου Αιγαίου (ΑΡΧΕΙΟ).
Εδώ παρατίθεται το νέο ιδρυματικό Σχέδιο Δράσης για την Ισότητα των Φύλων 2022-25 (ΣΔΙΦ 2022-25) του Πανεπιστημίου Αιγαίου (ΑΡΧΕΙΟ).
ΚΩΔΙΚΑΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΣΤΟΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΧΩΡΟ (ΑΡΧΕΙΟ).
ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΈΜΦΥΛΗΣ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΒΙΑΣ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ (ΑΡΧΕΙΟ).
